Qərbi Azərbaycan İcması

Əziz Ələkbərli

Milli Məclisin deputatı,

Qərbi Azərbaycan İcması

İdarə Heyətinin sədri

Son günlərin iqtisadi gündəmini bir neçə ayrı xəbər kimi oxumaq mümkündür: investisiya forumu, Orta Dəhliz, yaşıl enerji, yeni nəqliyyat imkanları, rəqəmsal texnologiyalar və regional əməkdaşlıq. Əslində isə bütün bunların arxasında vahid bir proses dayanır. Azərbaycan iqtisadiyyatını daha çox sahəyə yaymağa və ölkənin coğrafi mövqeyini iqtisadi üstünlüyə çevirməyə çalışır.

Bakıda keçirilən II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumunda ümumi dəyəri 10,8 milyard dollar olan investisiya layihələrini əhatə edən 23 sənədin imzalanması bu siyasətin miqyasını göstərən mühüm hadisədir. Layihələrin süni intellekt, rəqəmsal iqtisadiyyat, bərpa olunan enerji, sənaye, kənd təsərrüfatı, əczaçılıq, maliyyə və digər sahələri əhatə etməsi Azərbaycanın iqtisadi inkişaf gündəliyinin artıq yalnız enerji ilə məhdudlaşmadığını göstərir.

Məncə, burada ən mühüm məsələ rəqəmlərin özündən daha çox həmin rəqəmlərin arxasında dayanan iqtisadi strategiyadır. Cənab Prezident İlham Əliyevin illərdir həyata keçirdiyi siyasətin əsas xüsusiyyətlərindən biri Azərbaycanın neft və qazdan əldə etdiyi imkanları ölkənin ümumi inkişafına, infrastrukturun yenilənməsinə və qeyri-neft sektorunun gücləndirilməsinə yönəltməkdir.

Bu gün həmin siyasətin nəticələri daha aydın görünür. Azərbaycan bir tərəfdən enerji ixracatçısı kimi mövqeyini qoruyur, digər tərəfdən isə nəqliyyat, logistika, sənaye, kənd təsərrüfatı, rəqəmsal texnologiyalar və yaşıl enerji kimi sahələrdə yeni iqtisadi imkanlar yaradır.

Azərbaycanın coğrafi mövqeyi də bu siyasət üçün böyük üstünlükdür. Lakin coğrafiyanın özü kifayət etmir. Bu üstünlüyü real iqtisadi gücə çevirmək üçün yollar, dəmir yolları, limanlar, logistika mərkəzləri, sənaye müəssisələri və müasir rəqəmsal infrastruktur lazımdır. Son illərdə həyata keçirilən layihələr məhz belə bir iqtisadi sistemin formalaşdırılmasına xidmət edir.

Orta Dəhliz bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan artıq yalnız yükün keçdiyi tranzit ərazi deyil, Şərqlə Qərbi birləşdirən böyük iqtisadi bağlantı sisteminin mühüm hissəsinə çevrilir. Növbəti mərhələdə əsas məsələ isə bu dəhlizlərdən keçən yükün yaratdığı əlavə dəyərin mümkün qədər böyük hissəsini ölkə daxilində formalaşdırmaqdır.

Başqa sözlə, məqsəd yalnız yükü Azərbaycandan keçirmək deyil. Yük burada saxlanmalı, çeşidlənməli, emal edilməli, məhsula çevrilməli və daha sonra dünya bazarlarına çıxarılmalıdır. Bunun üçün isə istehsal, logistika, maliyyə, xidmət və texnologiya sahələrinin bir-biri ilə əlaqələndirilməsi vacibdir.

Cənab Prezidentin iqtisadi siyasətində sənayeləşməyə və qeyri-neft sektoruna verilən önəm də məhz bu baxımdan diqqət çəkir. Güclü sənaye, müasir kənd təsərrüfatı, rəqabətqabiliyyətli sahibkarlıq və geniş ixrac imkanları Azərbaycanın gələcək iqtisadi dayanıqlığının əsaslarını təşkil edir.

Digər tərəfdən, yeni iqtisadiyyat yalnız zavodlardan və nəqliyyat yollarından ibarət deyil. Rəqəmsal transformasiya, süni intellekt və innovasiya da Azərbaycanın gələcək iqtisadi modelinin mühüm hissəsinə çevrilir. Müasir dünyada iqtisadi rəqabətin əsas şərtlərindən biri texnologiyaya və biliyə sahib olmaqdır.

Mən hesab edirəm ki, cənab Prezidentin iqtisadi siyasətinin mühüm üstünlüklərindən biri məhz bu ardıcıllıqdır: əvvəlcə möhkəm infrastruktur yaratmaq, sonra həmin infrastrukturun üzərində istehsal, investisiya, ixrac və texnologiya imkanlarını genişləndirmək.

Bu gün Azərbaycanın qarşısında yeni mərhələ dayanır. Artıq məsələ yalnız neft və qaz gəlirlərinin artırılması deyil. Əsas məsələ həmin imkanlardan istifadə etməklə daha çox istehsal etmək, daha çox ixrac etmək, yeni texnologiyalar cəlb etmək və iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrində dayanıqlı artım yaratmaqdır.

II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumunda imzalanan sənədlər də bu baxımdan mühüm göstəricidir. Qarşıdakı əsas vəzifə isə həmin investisiyaların real istehsala, yeni texnologiyalara, yeni iş yerlərinə və ixrac imkanlarına çevrilməsidir.

Azərbaycanın yeni iqtisadi xəritəsi məhz belə formalaşır. Bu xəritənin mərkəzində artıq yalnız neft və qaz deyil, investisiya, istehsal, nəqliyyat, enerji, texnologiya, insan kapitalı və Azərbaycanın əlverişli coğrafi mövqeyini iqtisadi gücə çevirmək strategiyası dayanır.

Cənab Prezident İlham Əliyevin iqtisadi siyasətinin əsas mahiyyəti də budur: Azərbaycanın mövcud imkanlarını qorumaqla yanaşı, ölkənin gələcək iqtisadi gücünü daha geniş və daha çoxşaxəli əsaslar üzərində qurmaq.